Prikkelarme filmpjes voor peuters en kleuters: het lijstje waar ruim 1500 ouders om vroegen

Prikkelarme filmpjes voor peuters en kleuters: waar je op let

Je zet een filmpje aan, zodat jij even kunt koken of de was kunt opvouwen. Een kwartier later stuitert er iemand door de kamer, en het scherm moet óók nog uit.

Het kan aan het moment liggen, of aan hoe moe je kind is. Het kan ook zijn dat wat er aanstond meespeelt. Daarom maakte ik een lijstje met prikkelarme filmpjes voor peuters en kleuters, dat ruim 1500 ouders hebben aangevraagd.

In deze blog lees je wat een druk filmpje met een kind kan doen, wat prikkelarme filmpjes je opleveren en hoe je er zelf een uitkiest. Onderaan staat waar je mijn lijstje downloadt.

Wat doet een druk filmpje met je kind?

Vlak na een druk filmpje kan een kind van 4 het moeilijker hebben met plannen, onthouden en wachten. In een onderzoek deden vierjarigen die negen minuten naar een snel tekenfilmpje keken het daarna slechter op zulke taken dan kinderen die een rustiger programma zagen of tekenden. De norm: kies rustige, geweldvrije media.

Eerst de norm, want die is duidelijk. De Richtlijn Gezond Schermgebruik die de overheid in 2025 presenteerde, adviseert over wat je kind kijkt:

Wat tempo met een kind kan doen, liet een onderzoek uit 2011 zien. Zestig vierjarigen keken negen minuten naar een snel tekenfilmpje, naar een rustiger programma, of ze tekenden. Daarna deden ze vier taken waarin ze moesten plannen, onthouden, wachten en hun eerste ingeving tegenhouden.

De kinderen die het snelle filmpje hadden gezien, deden het slechter dan de kinderen uit de andere twee groepen. In het snelle filmpje veranderde het beeld gemiddeld elke 11 seconden helemaal, in het rustigere elke 34 seconden.

Eén ding erbij: het ging om negen minuten en om vierjarigen, en de onderzoekers weten niet hoe lang het effect blijft. Geen reden voor paniek dus, wel een reden om bewust te kiezen.

Een rustig filmpje is wel iets anders dan een kalmeerknop. De richtlijn zegt dat een kind het scherm niet nodig hoort te hebben om zich te vermaken of om zijn emoties te reguleren. Eén filmpje tussendoor is niets mis mee. Het gaat om de gewoonte: het moment waarop het scherm de vaste oplossing wordt voor elke keer dat het kind knort of boos wordt. Voor die momenten heb je andere dingen nodig, en die staan in mijn blog over driftbuien na schermtijd.

Wat heb je aan prikkelarme filmpjes?

Met prikkelarme filmpjes weet je wat je aanzet, kies je wat de richtlijn adviseert, weet je wat je kind kijkt en kun je het einde van het filmpje aankondigen.

• Je weet wat je aanzet. Je hoeft niet tien minuten door een streamingdienst te scrollen terwijl je kind al staat te zeuren.
• Je kiest wat de richtlijn adviseert. Rustige media, zonder dat je er elke keer over hoeft na te denken.
• Jij weet wat je kind kijkt. De richtlijn noemt dat samen: geschikte media samen uitzoeken en bekijken, of in elk geval als volwassene weten wat je kind kijkt.
• Je kunt het einde aankondigen. Heeft een filmpje een echt einde, dan kun je zeggen: "na dit filmpje gaat de tablet uit". Dat is makkelijker dan een scherm dat midden in iets spannends uitgaat.

Hoe kies je een prikkelarm filmpje voor je peuter of kleuter? 6 tips

Kijk de eerste minuten mee, kies iets met een echt einde en kondig dat einde aan. Maak vooraf een lijstje van drie tot vijf goede keuzes, kijk na afloop naar je kind en houd de tijd in de gaten.

1. Kijk de eerste minuten mee. Let op drie dingen: hoe vaak het beeld helemaal verandert (in het onderzoek hierboven: elke 11 seconden tegenover elke 34 seconden), of er de hele tijd muziek en geluid op staat, en of er een verhaal is dat ergens naartoe gaat. Een vaste grens is het niet, maar je krijgt er snel gevoel voor.
2. Kies iets met een echt einde. Een losse aflevering, geen stroom die vanzelf doorgaat naar het volgende filmpje. Staat automatisch afspelen aan, zet dat dan uit.
3. Kondig het einde aan in iets wat je kind snapt. Niet "nog vijf minuten", maar "na dit filmpje gaat de tablet uit".
4. Maak vooraf een lijstje van drie tot vijf goede keuzes. Kiest je kind iets buiten het lijstje? "Dat staat er niet bij. Kies uit deze."
5. Kijk na afloop naar je kind. Is het rustig, of juist opgefokt? Dan weet je of dit filmpje bij jullie past.
6. Houd de tijd in de gaten. Volgens de richtlijn geen scherm tot 2 jaar, van 2 tot 4 jaar maximaal 30 minuten per dag en van 4 tot 8 jaar maximaal 1 uur per dag. Hoe het per leeftijd zit, lees je in de aanbevolen schermtijd voor kinderen per leeftijd.

Je eerste stap voor vandaag

Kijk bij het filmpje dat je kind nu het vaakst kijkt de eerste vijf minuten mee, en tel hoe vaak het beeld verandert.

Lukt het niet? Geen ramp. Morgen weer een nieuw eerste filmpje.

Maak je je zorgen over de aandacht of het gedrag van je kind, ook los van schermen? Bespreek het dan met het consultatiebureau of de huisarts.

Veelgestelde vragen over prikkelarme filmpjes

Wat zijn prikkelarme filmpjes?

Rustige filmpjes waarin het beeld niet constant verandert, die niet de hele tijd met muziek en geluid gevuld zijn en een verhaal hebben dat ergens naartoe gaat, met een echt einde. In het onderzoek veranderde het beeld in het snelle filmpje elke 11 seconden en in het rustigere elke 34 seconden. Een vaste grens is er niet.

Kan ik een filmpje gebruiken om mijn kind te kalmeren?

Eén filmpje tussendoor is niets mis mee. Maar de richtlijn zegt dat een kind een scherm niet nodig hoort te hebben om zich te vermaken of om zijn emoties te reguleren. Het gaat om de gewoonte: het scherm als vaste oplossing voor elke keer dat je kind boos wordt.

Hoe lang mag een peuter of kleuter een filmpje kijken?

Volgens de richtlijn geen scherm tot 2 jaar, van 2 tot 4 jaar maximaal 30 minuten per dag en van 4 tot 8 jaar maximaal 1 uur per dag.

Waar vind ik een lijstje met prikkelarme filmpjes?

Ik maakte een gratis lijstje met prikkelarme filmpjes voor peuters en kleuters. Je vraagt het hier aan.

Zelf kijken kost tijd. Dit kan ik voor je doen.